TR EN

Durmuş Ali YILMAZ / 2020-01-28

Otizm özellikle son 10 yıldır hızla artan erken çocukluk döneminde gözlenen bir gelişim sorunudur. 1985 yılında 2500 çocukta 1 görülen Otizm günümüzde 59 çocukta 1'e kadar inmiştşr Peki ama hızla artan Otizm nedir?

            WHO (Word Health Orgization) yani Dünya Sağlık Örgütünün Tanımlanmasına göre;

            "Otizm Speaktum Bozukluğu (ASD) beyinde olan bıir gelişim bozukluğudur."

            Otizm;

            . Sosyal etkileşim ve iletişimde yaşanan güçlükler.

            . İlgiili alanların sınırlı oluşu

            . Kısıtlı ve tekrarlayıcı hareketlerin olması ile karekterize edilir.

            DMS - V tanı ölçütlerine göre en basit dille;

           

Otizm;

            1. Toplumsal etkileşimi başlatmama ve sürdarememe,

            2. Sözel olan ve olmayan göz teması, beden dili ve sözsüz uyaranlardaki eksiklikler,

            3. Oyun oynama, arkadaş edinme ve devam ettirmeyle ilgili yetersizlikler olarak tanımlanır.

           

            Otizm;

            Çevreyle iletişim kurmak istememe, kendi kendiyle olmaktan hoşlanma, rutinlerini sevme, düzeninin bozulmasina karşı aşırı tepki verme ve oyun oynamaktan ziyade aynı şeyleri tekrarlamaktan duyulan keyfi sürekli yaşama ve dünyayı bizlerden çok farklı olarak algıma şeklidir.

            Genelde aile çocuğuyla ilgili bir farklılık hissettiğinde ya da uzman birdoktora gösterdiği bu tanımlaları yeterli bulmuyor;

  • "Yoo istediği zaman benimle çok güzel iletişime geçiyor."
  • "Arabalarıyla topuyla bıraksam saatlerce oynar ve çokta keyif alır."
  • "Takıntılı hiç bir hareketi yok."
  • "Fiziksel olarak gayet iyi. Diğer çocuklardan hiç bir farkı yok,"
  • "İstediği şeylerdeismine öyle güzel tepki veriyor ki."
  • Benim / babanın çocukluğu Aynı böyleymiş, çocukluğumuz gibi cümleleri sıkça kullanılır.

Peki ama Otizmi ayıran temel belirtiler neler?

Bu soruya cevap vermeden önce tanımlama için en sık kullanılan Test ve Ölçeklerden bahsedelim.

            Formal değerlendirmeler, çocuğu bir çok gelişimsel alanda kendi yaş grubundaki diğer çocuklar ile kıyaslayarak nerede olduğunu anlamaya yönelik yapılan ölçümlerdir.

  • "M-CHAT" (Cheaklist for Autism in Toddlers) !8- 36 ay arası çocuklarda;
  • "ADIS-R" (Autism Rating Scale) 24 ay üzeri çocuklarda,
  • "ABC" (Autism Behavior Checklist) 24 ay üzeri çocuklarda kullanılmaktadır.

            Bu araçlerın çoğunda Anne / Babadan alınan gözlem bilgileri ve uzmanın değerlendirilmesine yer verilir. Her araçta sorulan sorularda belli bir yüzdesinden olumsuz cevap alınan çocuklar " Riskli Grupta" değerlendirilir. 

            Özellikle 18 -36 ay arasında yapılan değerlendirmelerde bu belirtiler çocuğun doğuştan getirdiği özellikliri olabileceği gibi doğum sonrasında normal gelişim sürecinde de ortaya çikabilir.

           

 

            Değerlendirmelerde bu iki durum mutlaka göz önüne alınmalıdır. Doğru gözlem ve değerlendirme ile 14-15 aylık bebeklerde bile bu belirtilerin çoğu tespit edilebilmektedir. Bu nedenle 10. aydan itibaren çocuğun gelişimi ay ay takip edilmelidir. Çünkü erken aylarda yakalanan belirtilerin çözümlenmesi çok daha kolay olmaktadır.

                                               AĞIR OTİZM VAKA DEĞERLENDİRMESİ

                        Hastanın Adı Soyadı: B/C Erkek

                        Yaş:6

                        Aldığı Tanısı: %90 Ağır Otizm

            İlk gözlenen Davranışı;

  • Göz kontağı yok
  • Sürekli ağlıyor. Bazen ağlamaları 3-4 saat sürüyor.
  • Hiç bir şekilde komut alm


whatsapp